Phật ... là Giác Ngộ

Đừng cho rằng hôm nay mình 'triết lý'..., mình không đủ trình độ để làm chuyện vĩ đại của nhân loại ấy đâu.

Thật ra, vì có cơ hội giáp mặt tiền bối, lại nghe anh kể chuyện lịch sử Phật giáo hay quá, nên mình cố ghi lại để nhớ sau này. Mà cũng vì hiểu biết quá sơ sài về đạo Phật, nên khi gặp được một người có nghiên cứu về Phật học là bọn mình tranh thủ hỏi ngay. Bậc 'cao nhân' ấy cũng cố gắng trả lời thật đơn giản để lũ ngốc bọn mình hiểu và nắm được phần cốt lõi nhất. Chỗ này phải cảm ơn anh thật nhiều!

... vì là ghi chép vội vàng, chắc chắn sẽ có nhiều sai sót lắm, nên mình hy vọng 'sư phụ'  (từ đây gọi anh là Shi Fu) sẽ ghé mắt qua bài này của mình và sửa lại cho đúng hơn :)

Giác Ngộ là gì?

Giác là Thấy, Ngộ là Hiểu.

Cần phải thấy - hiểu điều gì? Chính là thông suốt 2 mảng: Nhân Sinh Quan và Vũ Trụ Quan.

Đạo Phật là gì?

Ai cũng nghĩ đạo Phật là đạo của Phật. Vậy Phật nghĩa là gì? 

Đức Thích Ca khi sinh ra là 1 thái tử, tên là Siddarta. Đạo giáo đang phát triển lúc ấy là đạo Bà La Môn. Như bao người khác ngài cũng theo đạo này. Tuy nhiên, tất cả các sách giáo lý hay các nhà thông thái thời bấy giờ đều không thể trả lời 2 câu hỏi của ngài:

- Tôi từ đầu đến? Tôi đang làm gì? Tôi đi về đâu?

- Tại sao chúng sinh lại khổ Sinh - Lão - Bệnh - Tử?

Sau 49 ngày ngồi dưới gốc Bồ Đề suy nghĩ, ngài đạt được Tam Minh - cho mình đã giác ngộ. Ngài bèn rời gốc Bồ Đề và việc đầu tiên là đi cảm ơn những đứa trẻ chăn trâu ngày ngày vẫn đem cho ngài thức ăn thức uống. Mấy đứa trẻ thấy ngài liền hỏi:

- Ngài đã giác ngộ rồi sao?

- Ta đã giác ngộ. 

- Chúng tôi gọi ngài là Ông Giác Ngộ được không?

- Được

Trong ngôn ngữ Sanskrit (tiếng Phạn), Giác Ngộ đọc có âm giống như Buddha. Tiếng Trung phiên âm thành Phật Đà. Và sang tiếng Việt thì được gọi tắt là Phật (trước còn gọi là Bụt). 

Vậy Phật có nghĩa là Giác Ngộ. Học Phật để có thể hiểu về Nhân sinh và Vũ trụ. Tự trả lời được 2 câu hỏi trên như Phật và có thể giải thoát chính mình.

Ngũ Minh là gì?

Khi theo tôn giáo, người học đạo nên học và trở thành người có tri thức để không nghe và nhìn nhận tôn giáo ấy một cách mù quáng, u mê. Người theo tôn giáo có tri thức chính là người TỈNH THỨC. Vậy làm thế nào để thành một người có tri thức? Phật dạy về Ngũ Minh, trong đó:

1. Nội Minh: biết về giáo lý. Giáo lý nhà phật là quán chiếu nội tâm - dạy cách nhìn vào trong tâm của chính mình
2. Ngoại Minh: biết cuộc đời. 
3. Công Xảo Minh: biết Khoa Học Kỹ Thuật.
4. Thanh Minh: biết phá bỏ tính phân biệt. Đạo Phật - theo 1 cách nào đó là 1 cuộc cách mạng. Tại Ấn Độ, khi đạo Phật ra đời đã xóa bỏ được sự phân biệt giai cấp. Đạo Phật quan niệm, tất cả mọi người đều có máu đỏ, đều có nước mắt mặn. Chúng sinh là như nhau.
5. Dược Minh: biết về thuốc. Ai cũng có khỗ não và bệnh trong tâm - nên phải học cách chữa bệnh cho tâm.

Tam Giới là gì?

Chúng ta hay nghe câu 'Phật ở ngoài Tam Giới', hoặc câu 'chúng ta tu để thoát khỏi Tam giới'. Tam giới là gì mà phải thoát? Tam giới chính là:

- Dục giới: Đời sống vật chất

- Sắc Giới: Đời sống tình cảm, ái dục

- Vô Sắc giới: Về tư tưởng

Tu như thế nào là đúng?

Mục tiêu cuối cùng của đạo Phật là Giác Ngộ và đạt được Niết Bàn, hay còn gọi là giải thoát. Làm sao để tu đúng và đạt được giải thoát? 

Trong xã hội, tựu chung có 2 dạng người: Cần tôn giáo và bất cần tôn giáo. Cần tôn giáo lại chia làm nhiều dạng. Riêng hàng Phật tử được chia thành 4 dạng người, mà anh Shi Fu gọi là 4 loại 'bụng':

1. Người có đức tin: là người có bụng Tin vào Phật, chịu khó tu tập, tạo phước đức, tụng niệm và giữ giới... Làm mọi việc cầu mong được Phật gia hộ hoặc tích phước đức đầu tư cho kiếp sau.
2. Tu tích cực: là người có bụng từ bi, giúp người đời, làm từ thiện ....
3. Thích kỳ bí, thích huyền thuật: là những người có bụng tin vào phép màu nhiệm của đạo, cũng có thể là những người mà xưa chẳng có gì để mất - sau này có nhiều thứ muốn giữ nên cầu thần thánh trời phật gia hộ giữ giùm.
4. Tin vào Giáo Lý: người hiểu và tin vào lý lẽ của đạo giáo.

Cách thứ tư, Tu theo bụng của Người tin vào Giáo Lý là cách tu đúng - có hiểu biết mới có khả năng đi đúng đường lối.  Ba cách còn lại, Tu theo bụng của Người có đức tin, người tu tích cực, hày Người thích màu nhiệm chẳng qua chỉ là sự mưu cầu... mà còn mưu cầu là vẫn chưa thể thoát khỏi Tam giới hay đạt được giải thoát.

Sao gọi là Chân tu?

Người đến với đường tu cũng có 3 cách:

- Nghiệp tu: do nghiệp đưa đẩy, dù lòng chưa muốn, hoặc chưa có ý thức đi tu. 

- Nghề tu: Xem tu là một nghề để kiếm tiền - thấy rõ nhất là những người đi cúng, đi tụng.

- Chân tu: là những người thực bụng muốn tu học.

Tiểu thừa, Đại Thừa, Kim Cang Thừa

Khi Đức Phật còn ở đời, không hề có sự phân biệt Tiểu, Trung hay Đại thừa (trên cả phương diện tông phái hay tư tưởng). Vì tùy trình độ của mọi người mà Ngài thuyết pháp có cạn sâu, cao thấp. Thính chúng khi nghe, tuy cùng nghe 1 giáo lý nhưng sự lĩnh hội lại rộng hẹp không đồng. Do đó mới nảy sinh phân biệt. Khi Phật nhập diệt, các tăng đoàn kết tập kinh điển của Phật, qua 4 lần kết tập nội bộ phát sinh sự phân hóa và chia rẽ sâu sắc về cách hiểu và hành trì các pháp môn của Phật. Tại lần tập kết thứ 4 thì sự phân biệt tranh đua đã đến mức không thể dung hòa. Phật Giáo Nguyên Thủy (Theravada) và Phật Giáo Phát Triển bắt đầu song hành từ bối cảnh này và du truyền sang các nước khác . Khi đến Trung quốc thì Phật Giáo Phát Triển lớn dần và được phóng đại lên thành Phật giáo Đại thừa, với ngụ ý rằng chỉ những người tu theo đường lối này mới là những người tu theo Pháp lớn của Phật, còn những người tu theo Phật giáo nguyên thủy chỉ là tu theo những pháp nhỏ. Như vậy hai chữ Tiểu và Đại cũng chỉ là do con người đời sau tạo tác trong bối cảnh tâm lý thị phi, phân biệt, cạnh tranh, chê bai lẫn nhau, ai cũng muốn khoe rằng chỉ có pháp tu của tôi mới đúng, mới vĩ đại.

Thừa: có nghĩa là cỗ xe

- Tiểu thừa là cỗ xe nhỏ: Quan niệm Người tu Tiểu thừa học thấu đáo lý thuyết vạn pháp do nhân duyên sanh, thấu đáo chân lý chân không, tu hành tự lợi. Bên Phật giáo Nguyên thủy cho rằng chỉ có họ mới theo sát lời Phật, tu đúng gốc theo Pháp của Phật - chê bai Đại Thừa là tu ngọn.

- Đại Thừa là cỗ xe lớn: quan niệm  rằng là giáo pháp dạy tất cả loài hữu tình thành Phật, điều cơ bản là nguyện độ khắp chúng sinh. Các chùa hay tùy tiện sử dụng 2 từ này ngầm ý khoe rằng tu theo đại thừa là tu pháp môn cao đẹp hơn.

- Kim Cang thừa: bắt nguồn từ Đại thừa, nhưng trường phái này lấy thêm những phương pháp tu học huyền bí, có tính chất mật truyền. Kinh sách Kim Cang Thừa trình bày nhiều phép tu luyện được gọi là  Tantra, và hay sử dụng Chân Ngôn, có ảnh hưởng mạnh nhất tại các vùng Tây Tạng.

... Từ đó các tông pháp luôn chống báng lẫn nhau đến tận hôm nay chưa dung hòa được. 

Tuy nhiên, nếu hiểu hai chữ Đại thừa như là một thước đo mức độ của tư tưởng hay trí tuệ thì lại khác. Bất kể là theo tu học theo tông phái nào, chúng ta đều có thể căn cứ theo mức độ tư duy, hiểu biết hay trí tuệ của mình mà nói là tu Đại thừa hay tu Tiểu thừa. Ví dụ: cũng là bài thuyết pháp đó của đức Phật mà chúng ta:

(1) hiểu theo nghĩa đen căn cứ vào bề mặt văn tự, câu cú thì đây được xem là tu học trên nền tư tưởng Tiểu thừa,

(2) còn học và hành theo nghĩa bóng ở mức độ sâu sắc, lắng đọng, chân thật nghĩa hơn thì có thể được gọi là tu trên nền tư tưởng Đại thừa.

Những vị tu theo cách (1) thì được gọi là tu theo “Tục đế”; các vị tu theo cách (2) được gọi là tu theo “Chân đế”.

Nam Tông, Bắc Tông, Thiền Tông, Tịnh Độ Tông, Mật Tông, ...?

Khi Đức Phật còn ở đời, Phật giáo là duy nhất. Đạo Phật nguyên Thủy (Theravada) trước không có việc thắp nhang, tụng kinh, gõ mõ, cũng không có việc bùa ngải, chú niệm... Khi Phật nhập diệt, Phật giáo phân hóa, theo các ngả lưu truyền và hòa nhập vào đời sống của từng vùng miền khác nhau, từ đó sinh ra sự phân biệt về tông phái.

- Nam Tông: Từ Ấn Độ sang Srilanka, Mianmar, Thái Lan, Lào, Campuchia vào Việt Nam. Vì du nhập từ hướng Nam nên Người Việt gọi là Nam Tông cũng chính là Tiểu Thừa: tu theo Phật Giáo Nguyên Thủy - chỉ biết Phật Thích Ca, không công nhận có Bồ Tát... (do không truy tìm ra lịch sử và chứng tích của Bồ Tát). Tu Nam Tông được quyền ăn mặn, vì họ dùng không phân biệt các thức đồ dâng cúng.

-Bắc Tông: Từ Ấn Độ sang Trung Quốc vào Việt Nam. Vì du nhập từ phương bắc nên được gọi là Bắc Tông. Tu theo lối Đại Thừa. Vì Trung Quốc khi xưa theo đạo Khổng, đạo Nho, Đạo Lão, nên Đạo Phật cũng lấy những nét tương đồng để dễ hòa nhập. Từ đó sinh ra việc thắp nhang, gõ mõ, tụng kinh...

- Thiền Tông: Tu theo lối tọa Thiền do Bồ Đề Đạt Ma đưa vào Trung Quốc, kết hợp Phật giáo Đại thừa với đạo Lão. Thiền được chế tác nhằm giúp mở mang trí tuệ khi học Phật đạo.

- Tịnh Độ Tông: Phép tu của Tịnh độ tông chủ yếu là niệm danh hiệu Phật A-di-đà và quán tưởng Cực lạc. Mục đích của Tịnh Độ Tông là tu học để được thoát sinh tại Tây Phương Cực Lạc Tịnh Độ của Phật A Di Đà. Ba bộ kinh quan trọng của Tịnh Độ tông là: Vô Lượng Thọ Kinh, Kinh A Di Đà, Quán Vô Lượng Thọ Kinh.

- Mật Tông: Phật Giáo từ Ấn Độ du nhập sang Tibetan (Tây Tạng), Butan, Mông cổ... Tại các xứ sở này khi ấy đạo Bon đang rất thịnh. Đạo Bon là đạo Phù Thủy - chú trọng bùa chú, phù phép, thư ếm, tái sinh người chết ... Để 'get along well ', Đạo Phật cũng sử dụng các phương thức tương tự... . Mật Tông - Kim Cang Thừa công nhận có Bồ Tát và việc Tái Sinh. Người tu Mật Tông đến hàng tu-ku hoặc ri-bô-sê sẽ được tùy ý chọn nẻo tu theo Minh Triết hay theo Tantra. Dù cũng bắt nguồn từ đạo Phật, nhưng nhiều hội Phật Giáo không công nhận Mật Tông là đạo của Phật. 

Vì sao gọi thời nay là Đời Mạt Pháp?

Pháp của Phật được gọi theo các thời khác nhau:

- Gọi là Chân Pháp: Khi đức Phật còn tại thế.

- Gọi là Tượng Pháp: Khi đức Phật mất và Pháp vẫn đang hưng thịnh.

- Gọi là Mạt pháp: tức là Phật Pháp sau này.

Học Phật khó mà dễ. Mình cứ tự thắp đuốc mà đi, dùng phương tiện là giáo lý để mở mang trí tuệ. Mình học để biết phải làm gì cho chính mình, sống giải thoát và đạt niết bàn ngay từ lúc này, ngay trong chính hiện tại cuộc sống. Mình cũng là Phật của chính mình, là thầy của chính mình. 

Tắc sịt... Tắc sịt... Tắc sịt...

(Truyện truyền kỳ.... Rất dài và rất lê thê. Gây stress toàn tập. Cũng chẳng mấy hữu ích cho người muốn hiểu thêm về luật Thuế)

Trong film hoạt hình Robin Hood của Walt Disney, Con sư tử Prince John đã vui vẻ tung hứng những vốc tiền vàng và gào lên đầy hứng khởi với Sir Hiss "ah-ha, ah ha, Taxes! Beautiful Lovely Taxes...!".... làm mình đây rất ngưỡng mộ, vẫn cứ mong mỗi độ cuối Xuân, khi mùa quyết toán Thuế khởi sắc, lá ngoài đường chưa rơi rụng, trên không những đám mây bàng bạc vẫn còn thưa, lòng mình lại được nao nức hứng khởi gào lên "... bíu-ti-phun, lô-vờ-ly Tắc sịt..." như vậy. 

Nhưng than ôi, chỉ tiếc là, mình không được phân vai Prince John, không được đóng vai Sir Hiss. Mình chỉ được thế chân anh gà nhạc sĩ Alan-A-Dale, bị tròng dây xích ngồi trong góc nhà tù Nottingham và thốt lên trong đau khổ: "Taxes... Taxes... Taxes".

Lúc mới nhận việc này, mình không biết là mình phải kiêm luôn các công việc về thuế.  Các sếp toàn là người nước ngoài nên không hiểu rõ lắm mấy loại công văn từ các ban ngành đoàn thể gởi xuống nói cái gì. Mình là người Việt chắc sẽ hiểu rõ hơn, nên cứ thế mà handle. Dù sao thì văn phòng nhỏ, nên việc về Thuế ở đây cũng không quá phức tạp, vừa làm vừa học cũng tạm qua truông. Kinh nghiệm không có tất nhiên là khi làm việc với cơ quan Thuế mình rất rất rất là bỡ ngỡ.

Chỉ 3 tuần đầu làm việc với Thuế, mình đã choáng váng - ngất ngây...

Cú sốc đầu đời

Còn 5 ngày là Tết đến, Văn phòng lại chuyển qua chỗ mới. Sếp là người nước ngoài mà phải tự thân đi chọn và mua quà để biếu Tết. Danh sách quà tặng đã có, Sếp chỉ việc đếm số, chọn rượu, chọn bánh... Mình chạy như con thoi qua lại giữa 2 văn phòng để làm việc với bên vận chuyển, may mà 2 chỗ cách nhau không xa lắm. Điện thoại bỗng nhiên réo rắt. Mình nhấc máy...

- Bên kia: em (m) bên phòng thuế nè! 25 Tết rồi sao chưa thấy chị gởi quà Tết cho em?

- Mình: ???? Em thông cảm, bên chị đang chuyển văn phòng. Bận quá chừng luôn. Mai chị gặp em nha.

- Bên kia: Mai em nghỉ phép rồi, mà chiều nay em về sớm nữa. Hôm nay chị qua đi, thu xếp trước 3 giờ dùm em.

- Mình: Ờ, ờ để chị qua. Mà nếu chị không qua được, chị nhờ người khác đi dùm được hông?

- Bên kia: Được chị. Mà chị chuẩn bị thêm 1 phần quà cho sếp em nữa nha. Quà em để chỗ này nhiều, sếp em đi ra đi vô nhìn thấy em ngại quá.

- Mình: ???????? a... um, Sếp em là phụ nữ hay đàn ông?

- Bên kia: là đàn ông chị ơi, ảnh tên (s). Vậy nha chị!

Mình buông máy, cấp tốc bấm số gọi "sếp ơi"...

Phong bì là cái phong bì

Một lần, văn phòng nhận được công văn của cục Thuế, thông báo rằng sẽ có Thanh Tra Thuế xuống kiểm tra, yêu cầu văn phòng chuẩn bị sổ này và sách nọ. Thời gian thanh tra dự kiến là 5 ngày làm việc.

Không may là Sếp trưởng (tạm gọi là K) về nước thăm gia đình, Sếp phó (tạm gọi là J) cũng công tác đâu đó bên kia bờ biển luôn. Mình bèn hỏi thăm đây đó và cũng biết rằng phải thế nọ thế kia. Nhưng không có ai có thẩm quyền phê duyệt ở đây thì làm thế nào?.Thời may, sếp phó gọi về. Nhiều năm làm việc tại Việt Nam, nghe mình nói J hiểu ngay. Ông nói để ông chịu phần đó, lấy tạm ở petty cash, hoặc mình ứng trước, chuẩn bị đi. Khi về J sẽ trả lại cho. Không cần lấy của office (biết ghi chi cho khoản gì?, Hóa Đơn làm sao?), cũng không cần cho sếp K biết (Sếp K không hiểu đâu). Mình cảm động liêu xiêu - sếp J chu đáo thật.

Văn phòng hoạt động chưa lâu, số liệu không nhiều. Trong ngày làm việc đầu tiên, từ 9 giờ sáng đến gần trưa, hầu như toàn bộ hóa đơn chứng từ đã được 2 anh thanh tra thông qua.

- Mình: Trưa rồi, mấy giờ các anh nghỉ? em mời hai anh đi ăn cơm luôn được không?

- Thanh tra Thuế: Thôi, tụi anh hẹn với bạn bè rồi.

- Mình: Còn nhiều khoản không anh? Chiều các anh định kiểm tới mục nào để em chuẩn bị luôn?

- TTT: Chiều tụi anh bận rồi. Có lẽ để mai vậy. Bao giờ thì có sếp em ở đây?

- Mình: Sếp em về nước vì vợ ổng sinh con, em cũng chưa biết ngày giờ chính xác khi nào ông có thể quay lại. 

- TTT: Chà, có sếp em ở đây xác nhận, ký biên bản thì tụi anh hoàn thành luôn kỳ thanh tra rồi. Khỏi phải kéo thêm ngày - phiền em.

- Mình: ... Dạ, mà em ký xác nhận thay được hông anh? Mấy việc này toàn em làm không hà ... (thấy hai anh gom gom giấy tờ) - Hai anh sắp về à. Sếp có dặn em gởi hai anh phí taxi ạ (và cầm ra 2 phong bì)

- TTT: Tiền Taxi thì tụi anh nhận. Tiền khác là không được đâu nha. Em đọc kỹ biên bản này rồi ký đi. 

- Mình: Dạ, Rồi mai anh có đến nữa hông? em lại mời các anh đi ăn cơm trưa.

- TTT: Khỏi, mai bọn anh đến chỗ khác. Văn phòng em coi như xong, chỉ cần nói bên FOSCO bổ sung theo yêu cầu của biên bản là được. Có ý kiến gì thì cứ gửi văn bản lên nha.

Văn Hóa Việt Nam

Một lần đến cơ quan thuế nộp hồ sơ, gặp lại anh cán bộ năm trước quản lý vấn đề thuế của văn phòng mình. Sau khi hỏi thăm này nọ. Anh ta hỏi mình làm việc thế nào. Mình nói làm việc với người nước ngoài vừa dễ vừa khó. Dễ là người nước ngoài họ cũng cởi mở, chỉ vẽ tận tình. Còn khó là phải quen với khác biệt về văn hóa, họ không hiểu văn hóa của người Châu Á mình lắm nên khó cảm thông.

- Đúng! Em phải nói cho người ta hiểu về văn hóa Việt Nam mình. Văn hóa của mình là VĂN HÓA TIỀN MẶT. Em hiểu không?

Tiền là chiếc chìa khóa vàng

Văn phòng cần thanh lý một chiếc xe hơi, bên bán và bên mua ký hợp đồng mua bán. Mọi thỏa thuận hai bên đều thống nhất cái rụp. Bên Mua sẽ lo giấy tờ, mọi khoản thuế bên Mua sẽ chịu thay, còn bên Bán sẽ hỗ trợ. Thế nhưng, rắc rối lại đến từ những điều nhỏ nhặt đến không ngờ.

- Bên mua: A lô, em ơi họ không cho anh đóng thuế. Nói là địa chỉ văn phòng em bị sai. Phải là ở đường (abc) mới đúng.

- Mình: Anh ơi, đó là địa chỉ cũ. Bên em dời văn phòng gần được 7 năm rồi. Lúc di dời có gởi văn bản đến cán bộ thuế ạ. Không thấy chị ấy than phiền hay hướng dẫn gì thêm. Mà bên thanh tra Thuế cũng xuống văn phòng em 2 lần rồi. Mọi thư từ công văn trong 7 năm qua đều dùng địa chỉ mới này mà.

- BM: Họ nói em mới gởi công văn cho phòng quản lý thuế, chứ chưa gởi cho bên phòng quản lý thông tin. Họ nói trường hợp này phải phạt hành chính. Xử lý xong mới cho anh đóng thuế này, chắc trễ hạn đăng ký xe quá em ơi.

- Mình: Dạ, em có biết đâu là Cục Thuế có phòng quản lý thông tin. Mà chẳng lẽ em phải gởi đến tất cả các phòng ban của họ hay sao? Không lẽ họ không trao đổi thông tin trong nội bộ với nhau? Nếu vậy sao bên Thanh Tra họ lại biết dùng địa chỉ mới này trong 7 năm qua được? 

- BM: ... Thôi, anh hiểu rồi. Em chờ chút ... ... ... ... A lô, em ơi, em có đăng ký chữ ký số dùng online chưa?

- Mình: Dạ có.

- BM: Vậy êm rồi! khoảng 5 phút nữa chị (utv) sẽ gởi email cho em. Em làm theo, rồi đưa cái mẫu 08-MST đó lên mạng dùm anh.

- Mình: ... (sau hơn nửa tiếng chật vật với cái web) ... Anh ơi, em đăng lên rồi đó.

- BM: Bên anh cũng xong rồi. Chiều anh qua kho bạc là xong hồ sơ thuế của cái xe.

- Mình: Mừng quá ha anh? Mà anh làm sao hay vậy?

- BM: Tiền là chiếc khóa vàng mà em!

... 3 ngày sau...

Sai lầm không chấp nhận được

- Sếp ơi, sếp vui lòng ký lại hợp đồng mua bán xe này đi sếp.

- Đã ký từ tuần trước rồi mà. Mua bán xong, tiền mình cũng nhận rồi. Sao phải ký lại?

- Bên đăng ký xe họ nói mình đề sai ngày. Hợp Đồng Mua Bán lẽ ra phải ký trước Biên Bản Thanh Lý ít nhất 2 ngày. Đề trùng ngày như vậy là không được.

- Sao, ai quan tâm chuyện này chứ?

- Bên thu thuế đăng ký xe họ nói phải Thanh Lý trước rồi mới tới Mua bán. Đây là lỗi sai không chấp nhận được nên mình phải ký lại hợp đồng.

- Nhưng không ký kết Mua Bán xong, thì mình biết tên người mua là ai mà điền vào mẫu đơn Thanh Lý của họ?

- Vì tình yêu với Chúa, vì lòng nhân từ với người mua xe, Sếp ký đi ạ. Không có gì thay đổi trừ cái ngày đâu ạ.

- Sao mày nói mọi chuyện đã xong, là anh ta đã trả tiền under table rồi?

- Vâng. Anh ấy tính cho tôi nghe là đã chi lòng vòng gần 70 triệu rồi.

- Sao, bảy mươi triệu? ý mày là bảy - không ?

- Gật gật (mặt nghiêm nghị)

- Lắc lắc (mắt trợn tròn)

Lên lên ...rồi lại ... xuống xuống

Chính sách thay đổi, sai sót hay thiếu sót là không tranh khỏi. Mà không sai sót thì họa có là Thánh. Nếu thiếu thì mình xin bổ sung. Còn sai thì bị trả hồ sơ về làm lại. Rất nhiều Mẫu đơn Thuế bị trả ra là do không đúng mẫu mới. Mà mẫu đơn mới lắm khi chỉ có 1 điểm đổi mới nằm ở cái ô vuông vuông trên góc phải ... ghi số và ngày của Nghị Định/Thông Tư mới, nội dung chẳng có gì khác biệt. Thế nhưng, đời có lắm chữ "Nhưng" nghe thật dã man, có loại mẫu đơn, hay nói đúng hơn là quy định liên quan đến việc nộp đơn, được sinh ra để làm khó, làm khổ những kẻ không được ngồi ở vị trí của Sir Hiss như chúng mình.

Năm ấy, cũng như mọi năm, mình ôm mấy bộ hồ sơ đến nộp xin quyết toán thuế cho nhân viên nước ngoài. Rút kinh nghiệm năm trước, năm nay mình đến sớm để lấy số thự tự. Nhưng, vì sớm quá, phòng thuế vẫn còn tắt đèn nghỉ trưa. Nhìn quanh không thấy cái máy bấm số đâu, mình hỏi một anh cán bộ đang nằm ườn trên bàn (ô số 7-8-9). Anh ta nói máy hư, năm nay không lấy số, rồi hỏi mình cần gì?. Mình nói chỉ là nộp hồ sơ quyết toán, anh ta lại nói lên lầu 4 gặp anh (tên đó).

Mình leo lên lầu 4, thở không ra hơi. Thang máy gắn 1 cái bảng đang bảo trì thật to nên mình không dám đi. Tới phòng cần tìm, người cần tìm thì 2 giờ mới vô. Một anh nhìn hồ sơ của mình thấy còn đúng thời hạn, bảo mình nộp ở dưới mới đúng sao lại lên đây. Mình đi xuống, gặp anh hồi nãy.

Chỗ này viết ra thì dài dòng... mà không viết thì mọi người sẽ không thấy sự vô lý của nó. Mà chuyện "đôi co" cũng chẳng có gì hay. Vậy thôi, để tránh quá dài dòng, gây mất thì giờ, mình không nên viết ra vậy. Chỉ biết là hồ sơ "có vấn đề", người ta lại bảo mình quay lên.

Leo lên, Trên bảo nếu Dưới đó không chịu nhận thì phải ghi rõ lý do vào Phiếu Trả Hồ Sơ. Lại leo xuống, Dưới lại bảo Trên ấy "huyên thuyên" (trích nguyên văn nha), phải gặp đúng anh (tên đó). Thôi đành leo lên và chờ. Sức "chiến đấu" hoàn toàn cạn kiệt.

- Mình: Chào anh, anh xem dùm hồ sơ của em, ở dưới đó không nhận.

- CBT: ...(gõ gõ) ... Mấy cái này đều thiếu tờ khai 07 hàng tháng hết em à.

- Mình: Em nhớ là lúc nộp tờ khai 07 hồi đầu năm, em có click chọn không kê khai hàng tháng vì thu nhập không thay đổi mà anh.

- CBT: ờ nhưng quy định mới là từ tháng 7 là phải nộp hàng quý - bắt buộc. Em trễ hạn cả năm là phải bị phạt.

- Mình: Phạt như thế nào hả anh?

- CBT: Phạt 1 kỳ thuế trên tờ khai đó.

- Mình: Hả, 1 tờ khai quý là 3 tháng. Một người thiếu 2 quý là phải phạt 6 tháng thuế. Nhân lên từng này người là tới tiền tỉ luôn? Em nhớ theo Nghị định 129 là nếu chậm hồ sơ khai thuế 90 ngày nhưng không có phát sinh số thuế phải nộp chỉ bị phạt từ 2 đến 5 triệu thôi mà anh?

- CBT: Cái đó là mức phạt hành chánh dành cho doanh nghiệp phụ thêm thôi. Trường hợp này cá nhân chậm nộp tờ khai như vầy là quy vào Tội trốn thuế ...

- Mình: Trốn thuế là không đóng thuế, đằng này họ đóng đầy đủ. Chỉ không có tờ 07 thôi. Mà tờ 07 chẳng qua chỉ là 1 tờ giấy báo "tháng này tôi phải đóng nhiêu đây" thôi mà. Giống như " Không nói, nhưng mà có làm". Cái mẫu 07 này sinh ra vốn không quan trọng nên ban đầu chỉ cần khai khi nào có thay đổi, sao bây giờ lại quan trọng đến nỗi có thể phạt tù người ta. Nó sinh ra để hại người rồi.

- CBT: Quy định là vậy em à, tội đến đâu xử lý đến đó... . Hay em nói chuyện với cán bộ quản lý thuế của em xem.

Nếu không mua được bằng Tiền thì sẽ mua được bằng RẤT NHIỀU Tiền.

Nghe nói, câu nói ban đầu là của Thắng Tài Dậu, đàn em Năm Cam, chính xác bản gốc là như này: "Cái gì không mua được bằng tiền thì sẽ mua được bằng Đô La". Sau nhiều dị bản nó ra như trên... . Xét về mặt ý nghĩa thì dị bản hay hơn cả bản gốc - ý kiến chủ quan của mình đó. 

... Nếu không gặp bên quản lý, thì cũng chẳng biết phải đi đâu. Bên cạnh đó Hồ sơ Quyết toán mà không nộp được, chừng mấy bữa nữa họ sẽ lại quy thêm lỗi trễ hạn quyết toán. Còn mệt mỏi hơn. Biết chắc là có "đường binh", nên người ta mới gợi ý như thế. Vậy tại sao không rút điện thoại ra, bấm số, mạnh dạnh bước chân vào khu vực A và chấp nhận thỏa hiệp?!

10 giờ sáng hôm sau, cùng với người khu vực A, mình ung dung quay lên cái lầu 4 đó. Thang máy đã bảo trì xong nên di chuyển vô chùng nhanh chóng. Giấy tờ bổ sung được đóng dấu nhận. Hồ sơ quyết toán được chuyển xuống ô số 7-8-9 và mọi câu trả lời của mình cho các thắc mắc phát sinh đều không bị bắt bẻ như cái lần "đôi co" không viết ra kia. Có tuyệt vời ông mặt trời không nào?

Ôi! Taxes... taxes... taxes...

À quên, mà giọng mình có chuẩn đến thế đâu... Gióng lên nghe rất nhà quê. Cứ tắc sịt... tắc tịt...sao sao ấy. Đến cái chữ cũng khó nuốt như thế á?

Lẩm nhẩm thế nào, em mình nghe được quay sang hỏi một câu "vô duyên" nhất thế giới : chị nói cái gì Shit cơ?

Lan man ... giao thông (truyện dài nhiều tập)

Tập 1: Đúng sai lẫn lộn

Hồi lên 6, Bố tập xe đạp cho mình. Trong đầu mình lúc ấy, luật giao thông chỉ là đèn xanh - đèn đỏ - đèn vàng. Vì hay ngồi sau lưng Bố và đặt ra một ngàn câu hỏi ngớ ngẩn nhất thế gian, nên sau một thời gian mình cũng biết được mấy cái bảng tròn tròn màu trắng - đỏ - xanh. Lớn lên, trong nhà có được chiếc xe máy, Mẹ lại là người tập cho mình. Trong lúc chờ đến giờ nhận giấy tờ chứng thực, hai mẹ con cùng nhau tập cho qua thời gian buồn chán. Khi mình vào đại học mẹ nhường luôn chiếc cub 50 của mẹ. Luật giao thông cũng chẳng update hơn là mấy, nhưng kỹ năng để ý mấy chốt công an giao thông được bạn bè bổ sung vào tuyển tập nguyên lý đi đường của mình. Kỷ niệm cùng xe vi vu có rất nhiều, kỷ niệm bị phạt cũng không ít. Tức - Cười có đủ.

Có lần đi chung với một chị bạn đi trên đường Lý Tự Trọng, Quận 1. Đường một chiều, buổi trưa, xe vắng, thế là mình nhấn còi xin vượt. Vừa vượt qua chiếc xe ba gác thì 1 anh công an ra giữa đường tuýt còi. Hai chị em chuẩn bị 1 nụ cười thật tươi. Ngày xưa chưa có khẩu trang hay mắt kính râm, không có găng tay hay mũ bảo hiểm, chẳng có áo chống nóng, mà cũng làm gì có váy chống nắng như bây giờ. Công cụ bảo vệ nhan sắc chỉ có cái nón vải trên đầu, nên việc khoe nụ cười chắc chắn có người nhìn thấy. Sau màn chào hỏi, chị bạn lanh mồm lẹ miệng hỏi cái câu mà người bị tuýt còi nào cũng hỏi "tụi em vi phạm gì vậy anh?". Anh ấy, giọng Bắc đặc sệt, "các cô đèo xe vượt làn gianh". Chị bạn, bắt đầu tranh luận, "anh ạ, đường vắng thế, tụi em có quyền xin vượt. Vạch kẻ là vạch đứt khúc, xe được phép cắt ngang hoặc chạy đè lên khi cần thiết chứ ạ. Xe em lấn qua làn đúng khoảng cách bằng nửa khoảng cách từ tim đường đến trụ điện - đúng uy định, và mức an toàn khi vượt cũng cao, có sai chỗ nào đâu?!". Mình tròn mắt, không ngờ bạn mình "cao siêu" thế. Có lẽ lần đầu nghe một người cãi lý, anh công an hơi bất ngờ: "các cô có quyền vượt, nhưng chỉ chong thời gian ngắn, không được phép nưu thông ở nàn bên chái". Mình định mở miệng năn nỉ, thì chị bạn đã "ngoan cố", "Tụi em chỉ vượt thôi chứ có chạy luôn bên kia đâu, từ lúc vượt đến lúc qua mặt chỉ khoảng 10-15 mét đường, thời gian làm gì đã dài hơn 1 phút. Vả lại, luật làm gì có quy định thời gian qua mặt 1 chiếc xe là bao lâu. Anh có thấy quy định đó không?" Mình lại tròn mắt, ngó loanh quanh trời đất. "Đôi co" một hồi, anh ta "mắng" chị ấy là "già mồm" rồi cho 2 đứa đi. Mình không bị phạt. Học được 1 điều: Vạch liền thì không được đè, vạch đứt khúc thì được đè, làn xe thì không được lấn... lâu, nhưng lấn nhanh - mau - ngắn như thế nào... tới giờ vẫn tịt. Là mình sai hay người ta đúng - tới giờ vẫn tịt (hị hị)

Tập 2: Tốt xấu khó phân

Lúc mới gia nhập giới công sở, mình cũng được các anh giao thông cũng ưu ái thổi phạt. Lỗi là quẹo vào chỗ cấm quẹo. Bình thường khúc đường đó cho phép quẹo trái, ngày nào đi làm mình cũng đi như thế, nhưng hôm ấy, cái bảng Cấm Rẽ Trái từ đâu mọc lên - oai nghi ngự trị bên phải đường... mình vẫn vô tình vô cảm rẽ sang bên trái. Ngay lập tức hai anh Bồ câu (ngày xưa người ta gọi thế vì các anh đi mô tô trắng) ân cần mời vào làm việc bằng một tiếng tuýt rất lâm li. Mình ngơ ngác ... đúng nghĩa con nai tơ, thật lòng thật dạ thốt lên một câu "em bị lỗi gì vậy anh?". Thấy mình "tướng thì oắt con mặt còn non sữa", các anh ấy giải thích về cái bảng cấm mới toe kia, rồi yêu cầu xem mớ giấy tờ. Mình ca cẩm sao không thông báo trước cho người dân, tự dưng cấm ngay tắp lự như thế ai mà biết. Hai anh này cũng quá nguyên tắc nên thu giấy tờ biểu mình đến trụ sở nộp phạt. Chiều, mình xin nghỉ phép đến trụ sở nộp phạt, các anh ấy cũng vừa xuống ca. Người cũ gặp lại nhưng mình không thèm cười, chỉ nộp tờ biên bản vào rổ và ngồi chờ ở khu đóng phạt. Gần 2 giờ thì 1 chú và 1 chị xuất hiện, ngồi vào 2 cái bàn và bắt đầu gọi tên. Đến phiên mình, thì chú ngước lên nhìn rồi chắc lưỡi cất tiếng... "Trời ơi, con gái mà sao nó cũng phạt dzậy? Không cho người ta đi cho rồi, bắt về đây làm gì?'. Mình tròn mắt nhưng nhanh chóng nhìn xuống bàn... chú tiếp tục "sao con hông năn nỉ tụi nó?, cái tụi này thiệt tình..., chữ ký đứa nào đây? Thằng (a) đâu rồi? Mai mốt thấy con gái thì tha cho người ta đi nha. Có phải gây tai nạn hay lỗi gì nặng đâu mà thu bằng người ta".Anh tên (a) kia không nói nên 1 lời. Chú lắc đầu quay qua nói với mình, "thôi biên bản đã ra, chú cũng không làm gì được. Con chịu khó đóng phạt vậy. Tụi này mới ra trường nên nguyên tắc cứng nhắc vậy đó. Gặp mấy anh khác là con không có bị vậy đâu". Mình dạ một tiếng rồi tuần tự qua gặp chị ngồi kế bên, đóng tiền, lấy biên lai, đưa cho chú rồi nhận lại bằng lái. Ra đến cổng vẫn còn nghe tiếng chú, tiếng mọi người xung quanh đó xì xào: "con trai thời nay chán thiệt, ...".

Đó là lần duy nhất trong đời mình thấy công an giao thông biết "thông cảm" với dân. Sau này mình không gặp được anh giao thông nào mà có thể vì mình là con gái hiền lành nhu nhược, vì mẹ mình là phụ nữ chân yếu tay mềm, vì bố mình là một ông già chậm chạp, vì bác hàng xóm khổ sở buôn gánh bán bưng, vì anh công nhân mới vừa thất nghiệp do nhà máy đóng cửa ... mà thông cảm cho những lỗi vi phạm còn nhẹ gấp mấy chục lần lỗi của mình. Thường thì họ 'bới' thêm lỗi hoặc đẻ ra thêm những vi phạm gọi là "vô thưởng hữu phạt" để lấy tiền. Mà tiền là vào túi họ chứ không phải vào công quỹ. Mình đã từng mong cảnh sát giao thông phải như chú công an kia mới được. Biết cảm thông trước khi giáo huấn, giáo huấn trước khi phạt. Sau này mình không dám mong mỏi nhiều như thế, chỉ hy vọng các anh cảnh sát giao thông giống như hai anh (thật ra phải kêu bằng em) mới ra trường kia cũng tốt rồi, làm đúng trước cái đã, tiền phạt của dân mang về cho quỹ công đàng hoàng. Nhưng giờ cả hai điều đó đều có vẻ rất viễn vông. Thực trạng hiện nay càng lộn xộn và đáng buồn hơn!

... Càng tệ hơn là đâu chỉ ngành cảnh sát giao thông phạt vi phạm giao thông... Hình như có đến 3 hay 4 ngành chức năng gì đó có quyền phạt người điều khiển phương tiện giao thông lận ấy... Ra đường, cảm giác như cứ đồng phục công quyền là có quyền phạt mình... Mình đúng mình sai cũng cứ phải bị phạt. Biết điều thì chỉ gánh 1 lỗi nhẹ, không biết á - ở đâu ra thêm ba bốn tội nữa ấy.

Tập 3: Phải trái bất minh

Giới lái xe thành phố có lẽ nhiều người đã nghe qua chuyện này. Không biết thật giả thế nào nhưng mấy anh lái xe trong lúc tụ tập dưới tầng hầm đã kể lại cho mình nghe, họ còn nói rằng chuyện xảy ra ở Quận 7, trên con đường đẹp nhất và sang nhất thành phố. Có lẽ là chuyện bịa, vì theo mình biết, Công ty đầu tư nhà cửa trên cái con đường xinh đẹp ấy đã "mua đứt" tất tần tật, và cảnh sát giao thông không có quyền đóng chốt. Tuy nhiên, chắc cũng có đoạn họ chưa kịp mua thì sao? Vậy nên hãy nghe câu chuyện này cái đã. Chuyện được lan truyền tương tự như sau:

Có một người đàn ông thanh lịch lái chiếc ô tô sáng loáng, đi trên con đường xinh đẹp rợp bóng cây xanh. Bỗng "tuýt tuýt", một anh giao thông xuất hiện.

- Cảnh sát Giao thông: chào anh, anh cho xem giấy tờ.

- Lái xe: tôi không nghĩ mình vi phạm gì, sao anh lại dừng xe tôi?

- CSGT: anh có lỗi hay không thì xem xong sẽ biết. Chúng tôi có quyền dừng xe khi có nghi ngờ! Mời anh bước ra khỏi xe để chúng tôi làm việc.

- LX: (bước ra) tôi tin chắc mình không có lỗi gì. Xe này ngày nào tôi cũng chở con đi học, rồi đi làm. Qua lại tuyến đường này đến nhẵn mặt. Mà nếu có buôn lậu cũng không đi hướng vào trường học, chở theo trẻ con như thế này đâu anh ạ. Anh nghi ngờ không có căn cứ rồi.

Sau một hồi lâu nghiên cứu các loại giấy...

- CSGT: ... Giấy tờ anh đầy đủ. Không có vấn đề gì. Anh sống trong khu này, đi xe thế kia cũng là người khá giả đấy. Anh có thể cho tôi chút tiền cà phê không?!

- LX: Tôi không vi phạm, tại sao lại phải mất tiền cho các anh. Anh làm vậy không đúng. Nếu tôi không vi phạm, tôi có quyền đi rồi chứ. Tôi còn nhiều việc phải làm.

- CSGT: Có chút tiền cà phê mà anh cũng không đồng ý. Vậy là không biết điều đầu. Có lẽ anh thích tiền phạt hơn thì phải. Để tôi xem...

CSGT bước lại gần chiếc xe hơi, nhìn qua ngó lại, rồi ngoắc chủ xe đến...

- CSGT: anh xem, anh ra khỏi xe mà vẫn để nguyên chìa khóa công tắc. Trong xe lại có trẻ con. Nếu đứa trẻ tinh nghịch, mở máy xe thì sao, lúc ấy lại xảy ra tai nạn. Anh vi phạm nguyên tắc an toàn rồi đấy. Phạt 500K!

Tập 4: Lấn Tuyến 

Ba năm trước, mình bị phạt vì "Lỗi Lấn Tuyến". Thực ra là lấn làn xe. Không ai định nghĩa được từ Làn Xe và Tuyến xe nữa rồi. Anh giao thông ngày xưa còn biết gọi là "lấn làn gianh", các anh bây giờ đều gọi là lấn tuyến.

Thật ra, Mình vẫn đi trên "tuyến đường bộ đang khai thác và sắp được đưa vào cấp phải được cải tạo, nâng cấp để đạt tiêu chuẩn kỹ thuật của cấp đường phù hợp (*)" ,  đâu có lấn sang tuyến xe Buýt số 72, tuyến Tàu thủy sông Bạch Đằng, hay tuyến đường sắt Bắc Nam đâu. Mình chỉ đơn giản là xin vượt xe mà thôi, chạy đè lên vạch đứt quãng màu trắng, rộng 10cm (dài chưa đo, nên không biết chắc vạch số 1.6 hay 1.7 trong quy định). Các anh, không phải đồng phục màu vàng giao thông mà màu xanh lá giống công an phường nói lỗi này phạt 300K - sau khi kỳ kèo xin phạt tại chỗ các anh phạt mình 100K. Nhiều năm trước mình vượt xe lấn làn - may có chị bạn hoạt bát nên không bị phạt... giờ thì khỏi nói, khỏi cãi. Ít nhiều vẫn phải nộp tiền.

Trong khi đó, mình vẫn tin rằng, vạch đứt khúc là được chạy đè lên khi cần thiết, vạch liền nét thì không. Thậm chí ở trang 161 quyển QUY CHUẨN KỸ THUẬT QUỐC GIA VỀ BÁO HIỆU ĐƯỜNG BỘ (**), vạch liền nét số 1.2 (rộng 20 cm) thì xe cũng được phép chạy đè lên ... Vậy mà cái lỗi lấn tuyến vẫn phải là bị phạt. Bạn chỉ được phép chạy đè lên chứ không được chạm sang hẳn bên kia đâu nhá. Chạm tí ti thôi là bị phạt ngay. 

Mỗi sáng, mình đi 14 cây số đường đến văn phòng, mỗi chiều lại 14 ki lô mét đường về nhà, qua ít nhất 6 tụ điểm nơi Cảnh sát giao thông đứng trực. Con số thống kê bằng đôi mắt thịt của mình trong 15 giây đi qua mỗi tụ điểm dao động không nhiều, thường thì có từ 3 đến 5 người bị thổi phạt đứng chờ xử lý. Có khi toàn bộ người vi phạm, có khi chỉ 2/3 trong số đó - bị phạt lỗi "lấn tuyến". Như khả năng hiểu biết của mình, mình xin thề là cũng như mình - họ cùng phương tiện là chiếc xe máy 100cc không thể lấn nổi tuyến hỏa xa nối Trảng Bom với Sài gòn, hay tuyến tàu thủy trên Bến Chương Dương được.

Tập cuối: 'Ra Oai'

Tháng trước mình bị thổi vì không bật đèn xi-nhan khi chuyển hướng xe. Lúc ấy mình trễ giờ làm nên mặt mày hơi cau có. Thật ra là mình có bật xi-nhan, nhưng đến đầu đường thì tắt. Các anh giao thông cho rằng bật như thế chưa đủ, phải bật thêm để người bên đường mới còn biết là mình mới rẽ sang, bật đèn như mình thì chỉ người lưu thông phía sau mình ở phần đường cũ biết mà thôi. Lúc xem giấy tờ, vì biển số xe của mình hơi hơi đặc biệt nên anh ấy hỏi mình làm ở đâu... quen miệng mình nói chung chung là ở ngoài Sài Gòn... Khi đó lại có chiếc xe hơi nào ấy đi qua bấm còi, căn cứ vào tình hình thì mình đoán là của một người quen biết đi qua vẫy tay chào các anh... và cái tiếng còi ấy, không hiểu thế nào, biến chữ "Sài Gòn" thành "Thành đoàn". Anh ta hỏi lại "Thành Đoàn hả chị?" và mình gật luôn. Cuối cùng, anh ta dặn dò mình nhớ bật xi-nhan cho đúng và trả giấy tờ cho mình đi. Người của Thành Đoàn ngẫm ra oai thật!

... tiếp tục lan man ...

Đối với mình - mà hình với rất nhiều người Việt Nam mình - vấn đề vi phạm luật giao thông là chuyện vặt. Nếu lỡ bị phạt thì ấm ức tí thôi, sau đó mọi chuyện sẽ sớm đi vào quá khứ. Kiến thức về luật giao thông không vì thế mà tăng thêm hay có chút tiến bộ nào. Đường ta ta cứ nhấn ga thôi.

Tìm hiểu trong Luật giao thông đường bộ, toàn là những quy định chung chung. Mức giá phạt cho từng vi phạm cũng phải tìm ở các văn bản riêng. Người dân khó mà tiếp cận được hết để mà hiểu cặn kẽ. Bớ ông giao thông, xin phát hành 1 quyển hướng dẫn, mỏng, có hình, dễ đọc, dễ nhớ cho người dân được hiểu biết và làm đúng có được không?. Hiện giờ, đọc báo về tai nạn giao thông, xem số liệu thông kê về an toàn giao thông, nhìn những vạch phấn trắng hiện trường để lại trên đường, thấy từng tốp người chờ xử lý vi phạm trên hè phố, kể cả việc chứng kiến những vụ va quẹt vặt trên phố,... tôi và chúng ta - khá hoang mang không biết mình lái xe như thế đã đúng luật chưa, đúng quy tắc "ứng xử" khi lưu thông chưa?

Tuy nhiên, Có một điều chúng ta không hoang mang chút nào. Một luật, chính xác hơn là lệ, cái thông điệp ngầm mà ai cũng hiểu: Cứ bị thổi - tất là mình có vi phạm gì đó. Mình làm sao hiểu hết luật giao thông mà cãi. Mà có cãi cũng chẳng được. Chi bằng vui vẻ ngay từ đầu mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn.

Vâng, dễ cho người, dễ cho mình. Nhưng con số tai nạn giao thông tại Việt Nam đất nước mình trong năm qua nghe nói đứng trong hàng top 5 của thế giới. Tại Hội An, cán bộ công chức đã đi làm bằng xe đạp... Mô hình này nghe đồn có thể nhân rộng. Nếu mô hình này áp dụng cho Sài Gòn, một là mình sẽ trở thành vận động viên xe đạp tuổi không còn trẻ - hoặc hai, mình sẽ sớm chết trẻ vì trụy tim... gần 30 cây số 1 ngày, 5 ngày trong tuần (chưa kể đi siêu thị hoặc tụ tập bạn bè đây đó) - vị chi là 600 ki lô mét mỗi tháng, hơn cả chiều dài tuyến đường sắt Sài Gòn - Phú Yên. Xem ra mình có nguy cơ cao với khả năng thứ hai.

Chuyện về giao thông thì nói hoài nói mãi cũng không hết. Ví như vụ "lấn tuyến" - vượt làn. Ở nước người, xe cộ xin tách làn, chuyển làn xe hà rầm... . À ,nhưng mà so như thế là khập khiễng nhỉ?!. Nước người ta tất cả các làn đều dành cho xe hơi (chưa tìm hiểu xe mô tô phân khối lớn). Còn ở đây, xe nào phải đi làn của xe nấy, không được chạm sang làn xe khác. Hay như người ta phát minh sáng chế ra xe cộ, máy bay, ... chỉ để đi nhanh hơn, tiết kiệm thời gian di chuyển; riêng ở mình thì phải chạy chậm lại... . À, nhưng mà so như vậy cũng là khập khiễng nốt. Xứ người đất rộng, người thưa, đường xá thuận lợi, v.v và v.v... . Còn ở ta thì người quá là đông, đất quá là chật, mà đường thì quá là bé bỏng nên thơ... xe nào cũng phi nước đại có mà leo lên hàng top của top về tai nạn giao thông luôn í chứ. Thôi không nên ca cẩm nữa. Ta không làm sao hiểu được cuộc sống, thì có lẽ cũng không làm sao mà hiểu hết được chuyện giao thông. Ra đường vẫn nên thông lệ cũ mà làm: Mọi chuyện nên vui vẻ ngay từ đầu - dĩ hòa vi quý mà.

* copy theo một câu viết trong điều 41 - Luật giao thông đường bộ (13/1/2008 của Quốc hội)

** http://www.sgtvt.danang.gov.vn/vbpq/QCVN412012BGTVT-QuyChuanKyThuaQuocGiaVeBaoHieuDuongBo.pdf