Mình có Sách quý

Ngày 3 tháng 1 năm 2012... đây là một ngày đáng ghi nhớ trong cuộc đời buồn tẻ của mình. Một ngày mở đầu không yên ả và kết thúc với niềm vui lớn... lớn ơi là lớn... . Chả là mình được tặng 2 quyển truyện... cực đỉnh. Sách, truyện cực quý đối với mình, và 2 quyển này thì ... quá đỉnh luôn.

Trong buổi ăn tối có ấn định trước, bọn mình gặp lại Sếp cũ và sếp đã không hề quên lời hứa bâng quơ hôm nào.

Trước đây cũng lâu lâu, mình có hỏi sếp ... liệu Everlyn Waugh (bậc thầy văn xuôi của thế kỷ 20) có quan hệ gì với J.W không nhỉ, sếp đã trả lời "he's my great uncle". Tất nhiên là vì mình nhận thấy tên họ của sếp và của nhà văn này giống nhau, trừ phi đó chỉ là bút danh, còn nếu biết đó là tên thật của nhà văn thì mình cũng nên hỏi chứ. Câu trả lời của sếp làm mình bất ngờ nhưng lại thú vị.

Một ngạc nhiên khác là mình không tìm thấy sách của E.W ở Việt Nam. Online thì có thể tìm được đấy, nhưng trong các nhà sách thì chưa. Có thể vì mình không được đi nhiều hoặc mình tìm chưa kỹ chăng? Nói gì thì nói, mình có "than" với sếp là mình không tìm thấy sách của E.W ở đây và sếp hứa là có dịp sẽ mang cho mình một vài quyển. Bên cạnh đó, khi nói về sách Sếp cũng kể sơ qua về quyển Animal Farm của George Orwell. Quyển này hình như bị cấm tại Việt Nam.... và đó là lý do (trong hàng vạn lý do) mà mình không biết tới nó. Sau này mình phải học cách "đào bới" nhiều hơn nữa. Chứ mang tiếng là dân đọc sách mà đụng tới cái gì cũng không biết thì xấu hổ quá.

Rồi mình được share 1 cái link và đọc Animal Farm online. Chẳng lẽ lại chỉ khen một chữ là "Hay", nhưng đúng là mình không biết diễn tả thế nào. Chỉ biết nói là truyện rất hay. Trích Wikipedia nhé: "... truyện trào phúng chỉ trích Liên Xô thời Stalin... . Truyện được hoàn thành năm 1945, vào thời điểm đó phương Tây không có đầy đủ thông tin về những nước này, như Liên Xô, và hệ tư tưởng Xã hội Chủ nghĩa đang ở thời kỳ thịnh vượng nhất chưa bộc lộ những yếu kém của mình. Thế nhưng những tiên đoán của George Orwell viết trong truyện hoàn toàn đúng với những gì xảy ra sau này dù là ở Liên Xô, Trung Quốc, Bắc Triều Tiên hay Việt Nam. "

Cái chính là..., trong một bữa cơm tối ngày 3 tháng 1 năm 2012, giữa những người cũ và tại một quán Huế bình thường trên đường Nguyễn Văn Trỗi, Sếp có tham gia và đã đưa mình 2 quyển truyện. Tưởng là chỉ được mượn thôi, mình hỏi mình được phép giữ bao lâu. Câu trả lời của sếp lại một lần nữa làm mình... hic...bất ngờ ... và thú vị (hay phải nói đúng ra là: sướng phát điên) :

"They're yours. They're for you to keep. Just keep them as long as you want".

(WOW wow wow.... .....yes - Yes - YES!)

Hai quyển được tặng, một quyển là Animal Farm, quyển kia là Brideshead Revisited - là tác phẩm danh giá nhất của Everlyn Waugh. Ngay trên bìa dòng chữ "Waugh's finest achivement" trông thật tuyệt. Đặc biệt, cả 2 quyển này đều nằm trong danh sách tiểu thuyết hay nhất thế kỷ 20 mới kinh chứ.

Điều tuyệt vời chưa dừng lại ở đây. Khi săm soi 2 quyển sách, mình phát hiện có 1 mảnh báo gấp đôi kẹp ở trang cuối cùng của quyển Brideshead Revisited. Mảnh báo chỉ bằng một nửa tờ A4 (hoặc là 1 phần 4 tờ A3), dưới góc cho biết thông tin THE WEEK 12 January 2002, và trong đó viết về Lady Dorothy Heber-Percy. Không dài dòng nữa, bài viết nói Lady Dorothy là best friend của Evelyn Waugh, và cũng có sự tương đồng giữa bà, các thành viên gia đình, khu nhà Madresfield với các nhân vật và bối cảnh trong tiểu thuyết của E.W. Ông là vị khách thường xuyên của gia đình và thậm chí cho ra đời tác phẩm Black Mischief khi ông ở tại nhà khách của khu Madresfield (Worfestershire) này. Nhiều và nhiều thông tin khác nữa...

Phải nói rằng mình cảm động khủng khiếp. Sếp thật sự quan tâm, không chỉ là cung cấp thêm thông tin về quyển sách đơn thuần mà là sự quan tâm đến bất kỳ một người nào đó đọc truyện này, đặc biệt là đối với ai đó sẽ được thừa hưởng quyển sách, họ sẽ biết thêm nhiều điều thú vị bên lề câu chuyện . May mắn thay... kẻ thừa hưởng đó là mình! ... là mình!... là mình!

Và mình đã thức đến gần 2 giờ sáng để viết một lá thư cảm ơn Sếp. Tiếng Anh mình không giỏi mà văn cũng dở nữa nên mới viết lâu thế, chứ thật sự thì email cũng ngắn thôi.

Cuối cùng thì đây lại là một ngày tuyệt dịu. Một ngày mà tất cả các cảm xúc đều ùa đến với mình từ chán nản, thất vọng, buồn, khóc, nặng nề, lo lắng, mệt mỏi, bận rộn, chờ đợi (ý là có tí xíu rảnh rang), cô độc, đau, đói... rồi lại có họp mặt, ăn uống, cười, nói, và kết thúc bằng những điều bất ngờ, xinh xắn, thú vị, hạnh phúc...

Sách hiếm đã tái bản

...a lô, a lô! "Chúa Tể Núi Ta-Lắc" và "Truyện Loài Vật" của Ernest Seton Thompson đã được tái bản sau 21 năm!

Không ngần ngại gì, mình đã mua ngay 2 quyển sách mới... dù sách cũ vẫn còn khá tốt. Năm 1990, NXB Phụ Nữ và NXB Tp. HCM cho in 2 bộ truyện của Ernest Seton Thompson. Bọn nhóc tì tụi mình ôm truyện đọc mà mơ màng về vùng rừng tuyết và các con vật "đầy tính nhân văn" của vùng đất lạnh. Phải nói rằng đây là quyển sách mà mình yêu quý nhất. Những câu truyện trong sách là một ám ảnh và gắn liền với tuổi thơ của mình. Chúng lớn lên với mình và mình không thể quên số phận của những sinh linh đẹp đẽ mà E.S.Thompson đã vẽ trong đó. Chả trách được, Thompson là một hoạ sỹ chuyên vẽ tranh hoang dã mà (wildlife artist).

Mình yêu những con sói của E.S.Thompson. Mình yêu Thỏ Moly, và Rách tai. Mình yêu chú hươu đồi cát. Yêu gấu Jec. Yêu con chó Bingo, và Bầy "ngỗng trời Canada" trong gió tuyết... chúng là cả vùng trời mơ ước của mình... Ước gì mình cũng đẹp đẽ, cũng mạnh mẽ và kiên cường như chúng!

Sau mấy lần chuyển nhà, rồi cho mượn mình mất dần sách hay trong đó có bộ truyện này. "Bôn ba tìm kiếm mấy phen" rồi cũng tìm được trọn bộ ở khu sách cũ Trần Nhân Tôn, Quận 5. Giá từ 10.000 đến 30.000 đồng 1 quyển, thời điểm đó là năm 2009.

Cuối năm nay (2011), NXB Văn học đã tái bản lại cả 2 bộ truyện. Mình tìm thấy ở nhà sách Minh Khai, giá bìa quyển Chúa tể núi Ta-Lắc khoảng 80.000 đồng, và Truyện loài vật là 100.000 đồng (giá bìa năm 1990 là 3,000 đồng - trượt giá quả là đáng sợ nhỉ?). Nếu mua online qua tiki.vn thì được giảm 10% và còn rẻ hơn nữa nếu đổi điểm tích luỹ. Tuy nhiên Tiki không có quyển Chúa tể.

Quyển Chúa tể tái bản kỳ này được design cho trẻ con, sách khổ lớn, chữ to, có hình minh hoạ nhìn cũng đẹp đẹp. Tuy nhiên mình vẫn thích bản cũ toàn chữ là chữ của mình hơn. Có nhiều "đất" để tưởng tượng hơn. Bảy truyện ngắn ở bản cũ đều được in lại trong bản mới theo đúng thứ tự. Bản cũ người dịch ký tên là N.T. Bản mới người ta để tên dịch giả là Nguyễn Tâm. Mình "nghi ngờ" dịch giả chỉ là một. Tất nhiên sẽ có chỉnh sửa chút chút để cho hay hơn, tuy nhiên mình không nhận ra sự khác biệt nào giữa 2 bản (cũng có thể do đọc lại nên không đọc kỹ).

"Chúa tể núi Ta-lắc" là món quý giá nhất trong "kho báu" của mình. Biết rằng kho tàng sách sách của mình vẫn là nghèo nàn nhất nhưng phải nói là mình rất ư "hả dạ" khi lại tìm và lưu giữ được chúng!

Con Tò He

Nhiều người chắc đã quên mất con Tò He là gì. Trẻ con thời này chắc cũng it đứa biết cái gì là Tò He. Mình thì cứ mãi thắc mắc... "sao không thấy ai bán Tò He nữa nhỉ"?

Ngày xưa, mỗi lần dắt mình đi chợ Bà nội vẫn hay cho mình lân la ở "quán" Tò He chọn một con Tò He xanh đỏ hoặc thích cái gì thì nói ông chủ hàng nặn cho. Nhìn mấy con tò hè trên cái mâm ngà ngà của ông lão mình vẫn hay tưởng tượng lung tung, hay nghĩ đến những câu chuyện cổ tích, những phép màu... Các món Tò he như rồng, phụng, như nải chuối, buồng cau, như ông Quan Công, Tề thiên Đại Thánh... dần dần hiện ra khi ông lão cầm cái lược con ấn vào cục bột... có cái gì đó thật là kỳ diệu...Một trò chơi gợi nhớ tuổi thơ và luôn làm mình nhớ quê ngoại kinh khủng... chả hiểu vì sao lại thế. Chắc có lẽ Ông Ngoại mình là người khéo tay, hay nặn con trâu, con ngựa bằng đất sét cho chị em mình chơi nên mình hay liên tưởng.

Lâu rồi không thấy người bán Tò He. Nội cũng không còn mà Ngoại cũng đã đi xa. Mình thấy mất mát nhiều thứ. Giờ có muốn cũng chẳng có ai nặn đồ chơi cho mà chơi. Nhiều khi ngồi nhớ mà buồn muốn khóc.

Tìm hiểu cách làm Tò He thì trên mạng cũng không thiếu cách hướng dẫn. Người ta định nghĩa con tò he là một thứ đồ chơi nặn bằng bột gạo tẩm màu, là một nét văn hoá dân gian, là món đồ chơi dân giã mộc mạc...Tò he cũng có "lịch sử" hình thành. Ban đầu là vật phẩm cúng tế, sau có gắn thêm kèn để thổi "tò te" và gọi trại thành tò he. Nếu trộn thêm đường vào bột thì con Tò He còn có thể ăn được. Người ta nói nghề làm Tò He là nghề "ăn dỗ trẻ con", tuy vậy cũng không phải là không vất vả và lắm công phu. Để nặn ra Tò he chỉ cần các loại nguyên liệu đơn giản như bột gạo, phẩm màu và que tre. Nhưng khâu làm bột lại là khâu công phu nhất...

Bộ gạo nếp và bột gạo tẻ pha theo tỷ lệ 1/1, nhào với nước cho đến khi bột nhuyễn, mịn, quyện dính vào nhau, vê thành cục. Cho cục bột vào nồi nước đang sôi, để 1 giờ đồng hồ đến khi bột nổi, chìm rồi lại nổi thì với ra, để nguội rồi nhuộm màu. Màu nhuộm cũng làm từ cây nhà lá vườn: màu xanh từ lá cây chàm hoặc cây riềng, màu đỏ từ quả gấc hay dành dành, màu vàng từ nghệ hoặc hoa hoè, màu đen từ tro bếp rơm hay cây nhọ nồi, màu tím từ một loại lá của người dân tộc ... Các màu nhuộm đều rất bền màu và không hề bị loang kể cả khi nặn chung với nhau... Lược dùng để chải tóc lại là dụng cụ đắc lực để tạo hình râu, tóc, gân lá, gân hoa, ...

Ngày xưa, ở đâu có quán Tò He là có một đám đông trẻ nhỏ xúm đen xúm đỏ xung quanh. Chỉ cần được xem các "nghệ nhân" thao tác thôi là đã mê tít rồi. Có đứa hý hửng ra mặt khi được bố mẹ cho tiền mua cho một con Tò He, cả bọn xúm vào "tư vấn" chọn con này, lấy con kia. Có đứa còn tỏ ra là "chuyên gia" khuyên nên nặn con này con nọ mới "xịn". Một đám con nít nhiều đứa chẳng quen biết gì nhau bỗng trở thành bạn lúc nào...

Rất nhiều nghề cũ đã lại được phục hồi. Vẽ chữ thư pháp, viết câu đối cũng đã có lại chỗ đứng dù mai một ít nhiều. Tại sao cái gì cũng phải mai một đi rồi người ta mới thấy tiếc nhớ và cố công làm nó sống lại? Giá như cứ đưa vào trường học thì mọi thứ sẽ trở nên thú vị rất nhiều và lại còn được phát triển nữa. Trẻ em được học tập, vui chơi, giải trí và rèn luyện tính thẩm mỹ của dân gian... như vậy có tốt hơn không?!